Gödence Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi 50. yıl Belgeseli Bademler Köyü Tiyatro salonunda gösterildi. Ardından kooperatif başkanı Özcan Kokulu, “Mayıs’ın Gözyaşları” kitabını imzaladı.

Gödence Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi 50. yıl Belgeseli Bademler Köyü Tiyatro salonunda gösterildi. Ardından kooperatif başkanı Özcan Kokulu, “Mayıs’ın Gözyaşları” kitabını imzaladı.

Türkiye Tarımsal Kooperatifçilik hareketinde önemli bir yere sahip olan Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifi 50. Kuruluş Yılı Belgeseli Bademler Köyü tıyatro salonunda gösterime sunuldu. Gösterime çok sayıda kooperatifçi ve Bademler köylüleri katıldı. Gösterimin ardından Ç. Özcan Kokulu’nun son kitabı olan “Mayıs’ın Gözyaşları” için imza etkinliği Düzenlendi.

Yönetim Kurulu Başkanımızın belgesel gösteriminden önceki açılış konuşması:

Sevgili misafirlerimiz hepiniz hoş geldiniz, şeref verdiniz.

Bugün burada , 1960’li yıllarda İzmir’ den başlayıp, 1970’lerde tüm yurda dağılan, toplamda 5500 sayıya ulaşan,  Köy Kalkınma Kooperatiflerinin tarihi bir
belgesel filmini izleyeceğiz.

Belgeseli izlemeye geçmeden önce, Türkiye Cumhuriyet Tarihimizde kooperatifçiliğin yeri ve sürecine, ve de kurucu önderimiz Mustafa Kemal Atatürk ün bu yöndeki görüşlerini de, kısaca sizlerle paylaşmak istiyorum.

Atatürk tarımda tam bağımsız olabilmemiz için kooperatifçiliğin şart olduğuna inanmış, tarımsal kalkınmanın temellerini 1920’den 1938’e kadar olan yaşadığı dönemde atmış ve uygulamış bir liderdir. Kooperatifçilik, çağdaş Atatürk’ çü düşüncenin ekonomik temellerinden birini oluşturmaktadır. Şöyle demiştir;  ‘Kooperatiflerle örgütlenmemiş bir tarımın güçlü ve bağımsız olması imkansızdır.’ 1920 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan günü kurulduktan hemen sonra 77 maddeden oluşan Kooperatif Şirketler Yasa Tasarısını meclise sunmuştur. O tarihte Ulusal Kurtuluş Savaşına yoğunlaşan meclis, yasa tasarısının ilk 5 maddesini ancak görüşebilmiş ve kabul etmiştir. Bu tasarının 5. Maddesi çok önemlidir. Şöyle ki, ’ Ziraat müdür ve memurları ile ziraat ticaret ve sanayi odaları ve tüm öğretmenler kooperatiflerin kurulması hususunda yardım etmek ve bu konuda gerekli bilgilerle donanmakla yükümlüdürler. Bunu yerine getirmeyen memurlar ve öğretmenler görevlerini yerine getirmemiş sayılırlar.’ Kurtuluş savaşı sonrası, daha cumhuriyet de kurulmadan önce,19 Mart 1923 de ‘Kooperatif Şirketler’ adını taşıyan bir kitapçık basım yayın genel müdürlüğü tarafından yayınlanmış ve tüm devlet birimlerine ve özellikle öğretmenlere dağıtılmıştır. Prof. Dr. Ziya Gökalp Mülayim hocamızın, bu yıl basılmış olan ‘Atatürk Ve Kooperatifçilik’ kitabında da belirttiği üzere, bu kitapçık Mustafa Kemal tarafından kaleme alınmıştır. Kitapçık, Hedef Kooperatifçilik diyerek başlıyor, Kooperatif Şirketlerin ülkemizde de kurulmaları ve çoğalmaları milletimiz için başlı başına bir iktisadi zafer oluşturacaktır cümlesiyle devam ediyor. Son bölümünde ise köy öğretmenlerini göreve davet ederek bitiyor. Bu kitapçıkta Mustafa Kemal, kooperatifçilik temel bilgilerini vermekle yetinmiyor, özellikle çiftçinin emeğinin karşılığının ancak kooperatifler içinde örgütlenerek alabileceğine inandığını da söylüyor. Türk gençliğine kooperatiflerin başına geçmeleri için görev veriyor. Kooperatif Şirketler kitapçığı, yıllar sonra 1970 yılında, Türk Kooperatifçilik Kurumu tarafından Osmanlıcadan Türkçeye çevrilmiş ve yeniden bastırılmıştır. 1977 de ise Ziraat bankası tarafından 100 bin adetle 4. Baskısını gerçekleşmiştir. Bu yıl, Cumhuriyetimizin 100.yılında, Mahmut Türkmenoğlu Kooperatifçilik Vakfı bugünkü Türkçeyle gururla yeniden bastıracaktır.

1 Kasım 1929 da, Türkiye Büyük Millet Meclisi açılış konuşmasında Mustafa Kemal, ‘Bu yıl tarımsal kooperatiflerin örgütlenmeye başlamış olması bizi özellikle mutlu ediyor, bu kooperatifleri ülkenin her tarafına yaymayı çok gerekli buluyoruz’ demiştir.

1 Şubat 1931 de İzmir Ticaret odasında kooperatifler konusunda eleştriler yapıldığını görünce, Atatürk söz alır ve şöyle der;

‘Kanaatim odur ki, muhakkak surette birleşmede kuvvet vardır. Kooperatif yapmak, maddi ve manevi kuvvetleri, zeka ve maharetleri birleştirmektir. Yoksa bir zayıf ile bir kuvvetlinin birleşmesinden bahsetmiyorum. Birleşmenin böylesi zayıf olanın kuvvetliye esir olması
demektir.’

1950’ den sonra özel sektöre devlet büyük ağırlık vermiştir, kooperatifçilik bir dönem ne yazık kisekteye uğratılmıştır. Ancak 1961 Anayasasında kooperatifçilik özel bir madde ile yer almıştır. Bu madde şöyle; 

‘Devlet Kooperatifçiliğin Gelişmesini sağlayacak tedbirleri alır.’

Ve o tarihten sonra hazırlanan 5 yıllık kalkınma planlarında da kooperatifçiliğe yer verilmiş, sosyal adalet içinde kalkınmanın yapılacağı söylenmiştir. Bademler Köyü Kalkınma Kooperatifi de anayasaya giren bu özel maddeden hemen sonra 1962 yılında kurulmuştur. Türkiye’nin ilk Köy Kalkınma Kooperatifidir.

1969 yılında 1163 sayılı kooperatifler kanunun çıkmasıyla birlikte, kooperatiflerin üst örgütlenmesinin ve bu örgütlerin demokratik gelişimlerinin de önü açılmıştır.

İzmir Köy Kalkınma Kooperatifleri Üst birliği de 22 Mart 1971 günü, o tarihe kadar İzmir’de faaliyete başlamış olan 13 Köy Kalkınma kooperatifi tarafından kurulmuştur.

Bu kooperatifleri ve başkanlarının isimlerini huzurunuzda anmak, onurlandırmak ve alkışlamak isterim.

Bademler Köyü Kalkınma Kooperatifi, Urla , Mahmut Türkmenoğlu

Çamlık Köyü Kalkınma kooperatifi, Selçuk, Musa Metin Mısırlıoğlu

Küner Köyü Kalkınma Kooperatifi, Menderes, Cumaovası, Nurettin Güner

Armutlu Köyü Kalkınma kooperatifi, Kemalpaşa, Fikret Eskicioğlu

Ören Köyü Kalkınma kooperatifi, Kiraz, Kazım Sebzeci

Yiğitler Köyü Kalkınma kooperatifi, Kemalpaşa, Kemal Akgünlü

Kozak Köyü Kalkınma kooperatifi, Bergama, Mustafa Giray

Bademli köyü Kalkınma Kooperatifi, Ödemiş, Mustafa Başer

Bayırlı Köyü Kalkınma kooperatifi. Ödemiş, Ahmet Elbirlik

Çeşme Köyü Kalkınma kooperatifi, Çeşme, Hüseyin Vural

Bıçakçı Köyü Kalkınma kooperatifi, Ödemiş, Mehmet Pekin

Haykıran Köyü Kalkınma kooperatifi, Menemen, Mehmet Karaman

Dokuzlar Köyü Kalkınma kooperatifi, Kiraz, Ali Rıza Yıldız

Her birini saygıyla anmaktan onur duydum.

Gödence Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi 50. Yıl Belgeseli’ni birazdan hep birlikte izleyeceğiz. Bu belgeseli hazırlayan Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ve başkanı Sayın Özcan Kokulu. Tarihimize not düşen bu değerli filmi hazırladığı için kendisine şükranlarımı sunuyorum. Çok kısa birkaç bilgi de iletmek isterim. Gödence kooperatifi 1972 yılında kurulmuş bir köy kalkınma kooperatifidir. Başkanı Özcan Kokulu, 1992 yılından beri Gödence köy kooperatifi yönetiminde ve üst örgütü olan, İzmir Köy Koop yönetiminde uzun yıllar çalışmış çok değerli bir kooperatifçidir. Kendisini, ben kooperatifçilik vakfı başkanı olduktan sonra daha yakinen tanıma fırsatım oldu. Engin tecrübe ve birikiminden faydalandım, çok şey öğrendim. Son bir buçuk yıl içinde, her zaman, tüm etkinliklerimizde bizimle oldu, çalışmalarımıza destek verdi, kendisine, huzurlarınızda tekrar şükranlarımı sunuyorum. Teşekkür ederim. 

İYİ SEYİRLER..